U Srpskom kulturnom centru „Sveti Sava“, u svečanoj sali Zadužbine Dušana Radića, u toku je Svetosavska nedelja – tradicionalna kulturno-duhovna manifestacija koja se sa posebnom pažnjom i kontinuitetom organizuje još od osnivanja Centra, 13. aprila 1991. godine. Tokom više od tri decenije postojanja, Svetosavska nedelja izrasla je u jedno od najznačajnijih okupljanja posvećenih očuvanju i afirmaciji srpske duhovnosti, kulture, istorije i nacionalnog stvaralaštva, zauzimajući posebno mesto u kulturnom kalendaru grada i šire zajednice.

Ovogodišnje izdanje manifestacije, koje traje do 26. januara, donosi pet pažljivo osmišljenih programa u kojima učestvuju brojni umetnici, književnici, teolozi, gosti iz sveta kulture i čuvari tradicionalnog nasleđa. Raznovrsnost tema i bogatstvo sadržaja potvrđuju osnovnu misiju Svetosavske nedelje – negovanje svetosavskog duha, ali i jačanje osećaja zajedništva, kulturnog identiteta i kontinuiteta duhovnih vrednosti u savremenom društvu.

Svi programski sadržaji održavaju se u svečanoj sali Zadužbine Dušana Radića sa početkom u 19 časova, dok je samostalna izložba ikona otvorena za posetioce od 21. januara do 15. februara, svakog radnog dana u terminu od 10 do 14 časova. Organizatori su omogućili i praćenje programa putem Jutjub kanala Srpskog kulturnog centra „Sveti Sava“, čime je manifestacija dostupna i publici koja nije u prilici da prisustvuje događajima uživo.

U okviru Svetosavske nedelje, danas, 22. januara, biće održano predstavljanje dve značajne knjige Dejana Tomića – „Srpske božićne čitanke“ i „Srpske vaskršnje čitanke“. O ovim izdanjima govoriće protojerej-stavrofor dr Miloš Vesin, profesor Bogoslovskog fakulteta u Libertvilu, zajedno sa autorom.

Dejan Tomić, rođen 1948. godine u Staparu kod Sombora, dugogodišnji je novinar i urednik Radio-televizije Novi Sad, gde je radio do odlaska u penziju 2010. godine. Od 1994. aktivno se bavi književnim radom, istražujući i priređujući teme iz oblasti srpskog narodnog poetskog i proznog predanja, tradicije, rodoljubive poezije, anegdota, kao i etnomuzikoloških i muzikoloških sadržaja. Do sada je objavio 40 knjiga, od kojih je pet doživelo i drugo izdanje.

„Srpska božićna čitanka“ posvećena je prazniku Roždestva Gospoda Isusa Hrista i, osim opisa samog događaja rođenja u Vitlejemskoj pećini, donosi niz duhovnih pouka koje proističu iz božićnog praznovanja. Posebna pažnja posvećena je i zapostavljenim, ali značajnim običajima i praznicima uoči Božića, poput Detinjaca, Materica i Očeva, kao i simbolici Badnjaka. Knjiga obuhvata narodne običaje sa svih prostora na kojima su Srbi živeli i žive, pripovetke istaknutih pisaca poput Janka Veselinovića, Pavla Markovića Adamova i Bore Stankovića, kao i bogat izbor poezije posvećene Božiću. Izdanje je obogaćeno ilustracijama fresaka i ikona iz najznačajnijih srpskih svetinja, uz poseban doprinos ikona na staklu, koje je priredio Dušan Škorić.

Na sličnom konceptu zasnovana je i „Srpska vaskršnja čitanka“, koja tematski prati stradanje, raspeće i Vaskrsenje Gospoda Isusa Hrista. Pored snažnog duhovnog sloja, knjiga osvetljava i istorijsku simboliku Vaskrsa u srpskom narodu, koji je kroz vekove ropstva u ovom prazniku pronalazio nadu u sopstveno vaskrsenje. U čitanci su sabrani tekstovi iz stare srpske štampe, duhovne pouke prožete rodoljubljem, zapisi o vaskršnjim običajima u različitim krajevima, kao i pesme i bogata ikonografska građa. Izdavači oba dela su Književna zadruga Srpskog nacionalnog vijeća iz Podgorice i „Narodno delo“ iz Beograda.

Dan kasnije, u petak, 23. januara, Svetosavska nedelja nastavlja se književno-guslarskom večeri posvećenom romanu „Drobnački vojvoda“ autora Slavka Jeknića. Pored autora, u programu učestvuju i istaknuti guslari Milomir Trebješanin i Željko Čurović, čime se književno veče upotpunjuje zvukom gusala i živom rečju epske tradicije.

Slavko Jeknić, rođen 1962. godine u Krnjoj Jeli, diplomirani ekonomista i jedan od najpoznatijih savremenih narodnih guslara, višestruki je prvak Srbije i Saveza srpskih guslara, a zvanje narodnog guslara stekao je 1996. godine. Autor je knjige „Gusle naše svete“, kao i dve zapažene zbirke epske poezije – „Slobodarska zdravica“ i „Junački pomenik“, sa više od 20.000 stihova u desetercu i osmercu.

Roman „Drobnački vojvoda“ donosi snažnu i istorijski utemeljenu priču o trojici drobnjačkih vojvoda iz bratstva Kosovčića, ali i o borbi protiv pokušaja islamizacije Drobnjaka i Pive, u kojoj su ključnu ulogu imali vojvoda Joko Karađić i hajdučki harambaša Stari Vujadin. Knjigu je recenzirao književnik Dragan Lakićević, a autor u njoj spaja književni izraz, istorijsku građu i duh narodne epike.

Svetosavska nedelja u Srpskom kulturnom centru „Sveti Sava“ i ove godine potvrđuje svoju ulogu mesta susreta duhovnosti, književnosti i tradicije, pružajući publici priliku da se kroz knjigu, reč i pesmu poveže sa trajnim vrednostima srpske kulture i identiteta.

foto:/SKC Sveti Sava