Biografija autorke, kao i tema prikazanog uljanog rada, vezana je za subotičko Narodno pozorište, gde je umetnica radila kao kostimograf od 1961. do 1972. Radmila Radojević je diplomirala na beogradskoj Akademiji likovnih umetnosti 1955, a potom je u Subotici magistrirala i slikarstvo u klasi Marka Čelebonovića i Zore Petrović. Prvu samostalnu izložbu je priredila 1959. u rodnom gradu, a od iste godine je učestvovala u sazivu Umetničke kolonije u Bačkoj Topoli (1959–1971).

U likovnoj zbirci subotičkog Gradskog muzeja nalazi se Portret pesnikinje Florike Štefan, koji je naslikala u avgustu 1963. za vreme letnjeg saziva Umetničke kolonije u Bačkoj Topoli, na poljoprivrednom gazdinstvu Panonija.

Portret odražava ekspresivan i koloristički snažan gest. Kao učesnica bačkotopolske kolonije, Radmila Radojević je 1960. dobila poziv na obližnju koloniju keramike u Malom Iđošu, a učestvovala i na drugim likovnim kolonijama (Ečka, Dečani, Strumica, Biograd na moru), te je izlagala na jubilarnoj izložbi umetničkih kolonija u Senti 1962, te na II, IV i VI likovnom susretu–Palić.

Dolaskom u Suboticu je od 1961. punu deceniju bila zaposlena kao kostimograf Narodnog pozorišta, radeći podjednako za dramu na srpskom i hrvatskom, te za dramu na mađarskom jeziku. Njen pozorišni rad biva i nagrađivan, 1963. dobija nagrade za kostimografiju predstave Prosjačka opera B. Brehta na Smotri vojvođanskih pozorišta u Vršcu, te 1965. u Subotici za predstavu Zli kralj J. Švarca. U prvom godišnjaku subotičke izdavačke kuće Életjel (1968) biva objavljeno nekoliko njenih veoma uspešnih portreta glumaca subotičkog mađarskog teatra (Gustav Cehe, Laslo Pataki, Paula Hek, Marija S. Čeh, Iren Bada, Janoš Albert, Ištvan Sabo, Margit Karna, Ema Doro, Katica Majoroš, Zoltan Godanji). Ekspresivni, dinamični crteži nastaju sa izraženim osećajem za karakterne crte modela. Iako je tokom rada u pozorištu njena osnovna preokupacija bila kostimografija, slikarstvo nije zapostavljala.

Subotičanima se predstavila samostalnim izložbama u dva maha: oktobra 1962. u Gradskoj izložbenoj sali, te marta 1968. u Zimskom salonu Likovnog susreta i aprila iste godine u segedinskom Muzeju „Mora Ferenc“. Radmila Radojević odlazi iz Subotice 1972, nakon smrti supruga, Imrea Devića, te nastavlja život u rad u Beogradu i Grožnjanu.

Slika Radmile Radojević, pod naslovom „U krojačnici“, nastala je 1964. u tehnici ulja na platnu i ne poseduje signaturu, ali znamo da je bila izložena 1964. na Izložbi subotičkih likovnih umetnika. Dimenziju slike su nešto veće od ostalih slika koje subotički muzej poseduje od autorke (160 x 80 cm). Tema dela se vezuje za radni prostor umetnice, za koji je u intervju objavljenom 20. oktobra 1967. u nedeljniku Subotičke novine, zapisano da provodi najviše vremena u njemu, nadzirući izradu kostima, što je – kako je sama istakla – veoma važno i delikatno „jer kostimi moraju biti usklađeni sa celokupnom scenskom obradom komada, sa porukom dela i idejom režisera”. Kompozicija slike je građena u vertikali slikarskog polja, na način nadgradnje više motiva, slično kompozicijama Strumički ritam II i Dalmatinski pejzaž – u ovom slučaju od tri ljudske figure i prozora.

Sliku karakteriše dominatno taman kolorit, ritmiziran svetlijim akcentima u središtu kompozicije, kao i snažan kontrast tamne provršine i jednog potpuno svetlog dela – u ovom slučaju prozorskog okna u gornjoj desnoj polovini kompozicije. Tri ženske figure tako vidimo u kontra-osvetljenu. Jedna od njih je glumica – nosilac kostima u stajaćem stavu, kao vertikalna osa, glavom i ramenima u visini prozora, dok je niže od nje u sredini, krojačica nagnuta nad šivaću mašinu, a pri levoj ivici slike, okrenutu ka nama, verovatno slikarka-kostimograf. U ovom slučaju se znači radi i o jednoj vrsti autoportreta i beleženja svakodnevnog radnog prostora, što znači da slika ima i autobiografski karakter.

Iako po prirodi scene u enterijeru, suprotno slikanju u pleneru, slika može da navede na svedeniji i tamniji kolorit, atmosfera ove slike je izrazito hladna, za slikarku karakterističnom upotrebom tamnih boja protkanih hladno sivo-plavim ritmom. Period je to ekspanzije enformel slikarstva, čiji istaknuti predstavnik je bio slikar i pozorišni scenograf, Pal Petrik, a čemu se i slikarka priklonila u određenom momentu – kao primer navodimo Zimski pejzaž nastao 1962., danas takođe u zbirci Gradskog muzeja Subotica. Određeni postulati slikarstva materije, koji se smatra i buntom umetnika, su zadržani ili se oseća njihov uticaj, i u ovoj figuralnoj kompoziciji: nema „lepote” u klasičnom smislu, postoji trag gesta, materije i trenutka; proces nanošenja boja postaje važan faktor, materija je ovde jednako važna – npr. namerno je ostavljena boja dok curi u donjem prozorskom oknu.

Takođe, lični doživljaj se stavlja ispred „lepog” i „urednog”, čime se izražava određeno nezadovoljstvo i unutrašnji nemir, što je svakako u suprotnosti sa prikazima rada i radničkih sredina za vreme agitaciono-propaganden umetnosti ranijeg perioda. U istorijsko-političkom kontekstu nastanka slike, treba spomenuti trajanje Hladnog rata, te podizanje Berlinskog zida 1961, koji je simbolizovao podelu sveta.

Foto:/ Svetlana Kolović