Gradski muzej Subotica za predmet oktobra izabrao je fotografsku staklenu ploču sa portretom Ivana Sarića, njegove supruge Irene i njihovih ćerki Piroške i Lenke, dragocen predmet koji istovremeno čuva deo porodične istorije jednog od najznačajnijih subotičkih pionira. Izbor predmeta vezan je za dva značajna jubileja koja se ove godine obeležavaju u vezi sa Ivanom Sarićem (1876–1966), 150 godina od njegovog rođenja i šest decenija od njegove smrti.

Na negativu, koji se čuva u Istorijskom odeljenju Gradskog muzeja Subotica pod inventarskim brojem I-2952, zabeležen je trenutak iz porodičnog života Sarićevih. Pored Ivana Sarića nalaze se njegova supruga Irena Šenk i njihove ćerke Piroška i Lenka. U donjem levom uglu staklene ploče sačuvan je i datum nastanka fotografije – 10. avgust 1919. godine. Negativ dimenzija je 12 puta 9 centimetara i deo je zbirke staklenih negativa koji dokumentuju različite segmente života i rada Ivana Sarića. Veći deo tog materijala, uključujući i ovu porodičnu fotografiju, objavljen je 2010. godine u radu Mirka Grlice „Ivan Sarić“.

Posebnu zanimljivost predstavlja priča o Sarićevoj supruzi Ireni Šenk. Prema pretpostavci Mirka Grlice, Irena nije bila Subotičanka, budući da u tadašnjim crkvenim i državnim matičnim knjigama nema podataka o njenom venčanju sa Ivanom Sarićem. Moguće je, zbog toga, da je brak sklopljen u mestu iz kojeg je poticala mlada.

O vremenu njihovog venčanja trag je, međutim, ostavio Geza Čat. U pismu koje je u proleće 1904. godine uputio književniku Dežeu Kostolanjiju, Čat je zabeležio da se „Rezi Šenk udala za Sarića biciklistu“. Iste godine Sarić je u molbi Gradskoj upravi naveo da namerava da se oženi i zatražio da mu se deo plate isplati unapred. Dve godine kasnije, Ivan i Irena dobili su ćerku Pirošku. Sarić je tada imao 30, a Irena 19 godina. Za njihovu drugu ćerku Lenku, međutim, do danas nije utvrđen tačan datum rođenja. Njeno ime nije pronađeno u matičnim knjigama rođenih, ali porodične fotografije, među kojima je i negativ iz 1919. godine, pružaju dragocen trag o članovima porodice i ukazuju da između dve sestre nije postojala velika razlika u godinama.

Upravo ovakvi predmeti, osim što čuvaju vizuelni zapis o ličnostima i vremenu u kojem su živeli, omogućavaju da se kroz naizgled običan porodični prizor otvore pitanja o životu, porodici i svakodnevici Ivana Sarića, čoveka čije je ime duboko upisano u istoriju Subotice.

foto:/Akoš Kubičković